Hoe je door lui film te kijken je interculturele vaardigheden verbetert!

Echt waar? Film kijken en ondertussen intercultureel sensitiever worden. Kan dat? Ja dat kan! Maar dan is het wel de bedoeling dat je films kijkt die je eigen perspectief uitdagen. Die je verrassen!

Rebels tienermeisje

Gisteren had ik zo’n filmervaring. Tijdens het International Documentary Film festival (IDFA) Amsterdam keek ik samen met twee vakgenoten en vriendinnen naar de documentaire ” What Walaa wants”. Een film over een rebels Palestijns tienermeisje in een vluchtelingen dorp in de Gaza strook. Families maken er het beste van, onder alle beperkingen die de bezetting door Israël met zich mee brengt. Walaa is een opstandige meid van 13 jaar die we 5 jaar lang volgen met de camera. Ze zit vol bravoure en temperament en in haar sociale leven zoekt ze de grenzen op. Als ze 18 jaar is besluit ze haar droom te volgen en zich aan te melden voor training bij de Palestijnse politie- als een van de weinige vrouwen.

Behalve dat het een bewonderenswaardig verhaal is over een Palestijnse power girl, is zo’n documentaire ook een confrontatie met mezelf. Het confronteert me met de manier waarop ik zelf tegen het verhaal, de hoofdpersoon en alles eromheen aankijk. Wat ik verwacht dat er zal gebeuren. Vanuit mijn perspectief en vorige ervaringen in vergelijkbare situaties.

index

Hoofddoek

Bijvoorbeeld de manier waarop Walaa met haar hoofddoek omgaat: dan weer op, dan weer af. Je ziet haar geen enkele keer in gebed in de film en als er naar haar religie wordt gevraagd, zegt haar moeder gekscherend dat ze boeddhist is. Niemand maakt er een probleem van. Ik raakte ervan in de war. Hoe kan dit? Blijkbaar strookt dit niet met het beeld dat ik uit ervaring heb van hoe moslim vrouwen omgaan met hun hoofddoek en ook niet hoe de reacties van de familie dan daarop zijn. Dat geeft toch altijd grote problemen? Blijkbaar hier niet. Verrassing!

Politieschool

Een ander voorbeeld: Walaa geeft te kennen aan haar familie dat ze bij de politie wil (voor moslim vrouwen in het bezette Gaza niet echt een voor de hand liggende carrière). Ik verwachtte – met de kennis die ik heb – dat dit geen makkelijke stap zal zijn. Haar broer (jonger dan zij maar wel de oudste man van het huis en dus belangrijk) maakt haar belachelijk en sputtert wat tegen. “Zie je wel” dacht ik, “dat gaat niet lukken”. Tot mijn verbazing is het volgende shot dat ze met haar moeder de politie training school binnenstapt.  Dus wel. Verrassing!

Mannen

Nog een: tijdens de film verwachtte ik dat de mannen van de politieschool in de film walaavrouw onvriendelijk zouden zijn, dat zij de paar vrouwen die er waren zouden uitbuiten. Ze zijn met veel meer, zijn fysiek sterker en de mannen en vrouwen in moslim landen zijn meestal meer gescheiden dan in het Westen. Niets was minder waar: in de film geeft de hoogste sergeant van het peloton Walaa juist een leidinggevende positie om de mannen orders te geven. Daarmee trekt hij haar omhoog in aanzien en status. Mijn mond viel open: Geëmancipeerde mannen in Gaza? Verrassing! En zo werden mijn verwachtingen en vooroordelen steeds uitgedaagd door dit bijzondere verhaal.

Vooroordelen

We hebben allemaal vooroordelen en verwachtingen gebaseerd op vorige ervaringen of beelden van buitenaf. Onderdrukken is onmogelijk, onze denkbeelden zijn langzaam zo gevormd – terecht of onterecht. Bewust zijn van dit proces en vervolgens je oordelen uitdagen en je laten verrassen is een stap in de goede richting in intercultureel vaardig worden. Denken: “ Aha, zo kan het dus ook”.

Ieder mens is uniek

Ieder mens beleeft zijn leven, relaties en religie op unieke wijze. Ieder mens geeft uiting aan zijn cultuur of vermenging van culturen op eigen wijze. Ieder mens heeft het recht om bij elke ontmoeting als geheel nieuw mens bekeken te worden met al zijn leuke kanten en eigenaardigheden. Je kunt bepaald gedrag verwachten vanwege cultuur of omgeving waarin iemand opgroeit of bij hoort. Maar je kan altijd worden verrast! Laat je verrassen door open-minded te blijven.

Dat heeft het verhaal van Walaa en de andere personages in de film mij weer bevestigd. En als dat besef doordringt, heb je je interculturele vaardigheden verder ontwikkeld. Dus ja, dat kan vanaf je luie stoel!

idfa

Prikkelt deze blog je en wil je ook verrast worden door een documentaire? Je kunt hier het programma van de films van het IDFA bekijken en de trailer van de film van Wallaa zien.

 

Misschien herinner jij je nog een film die jouw perspectief deed veranderen. Leuk als je het deelt met mij.  Reageer op deze blog die ik ook op Linkedin plaats.